Ministerstwo Skarbu Państwa Zasady nadzoru -

Nawigacja

Jesteś tutaj

Zasady nadzoru

Zgodnie z przepisami ustawy o działach administracji państwowej, minister właściwy do spraw Skarbu Państwa reprezentuje Skarb Państwa w zakresie gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, w tym wykonywania praw majątkowych i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa. Jako organ państwowy ustawowo odpowiedzialny za ochronę interesów państwowych w spółkach z udziałem Skarbu Państwa, sprawuje nad nimi (poprzez swoich przedstawicieli) nadzór właścicielski.

Nadzór właścicielski sprawowany przez Ministra jest sumą działań odnoszących się do nadzoru korporacyjnego, w tym monitorowania sytuacji ekonomiczno-finansowej nadzorowanych podmiotów i analizy efektywności ich funkcjonowania, stanowiących podstawę do rekomendacji stosownych działań.

Spośród wielu celów prowadzonego przez Ministerstwo nadzoru, najważniejszymi stają się: wzmocnienie pozycji spółek poprzez wzrost wartości podmiotów będących przykładem innowacyjności i  synergii, stanowiących zaplecze potrzeb finansowych kraju oraz dalsza profesjonalizacja jakości zarządzania i nadzoru właścicielskiego w spółkach Skarbu Państwa.

Minister Skarbu Państwa będąc uczestnikiem rynku działa w oparciu o te same zasady, co podmioty prywatne. Niemniej jednak jego cele muszą uwzględniać nie tylko interes udziałowców i akcjonariuszy związany z budowaniem trwałego wzrostu aktywów, ale również mieć na uwadze bezpieczeństwo ekonomiczne państwa, m.in. w obszarze bezpieczeństwa energetycznego czy bezpieczeństwa przesyłu energii i paliw. Ponadto, na dobrą politykę właścicielską, oprócz elementów wymienionych wyżej, składają się również działania związane z przygotowaniem podmiotów do procesu przekształceń własnościowych, usuwaniem barier prywatyzacyjnych, zapewnieniem transparentności działalności organów spółek z udziałem Skarbu Państwa, czy eliminacją zjawisk niepożądanych, takich jak naruszenia prawa lub dobrych praktyk.

Osiąganiu powyższych celów służy przede wszystkim właściwy dobór członków rad nadzorczych (z uwzględnieniem zrównoważonego udziału kobiet i mężczyzn) oraz doskonalenie procedur i dobrych praktyk, dotyczących kadry zarządzającej spółkami. Niemniej ważne w tym obszarze jest również opracowywanie i wdrażanie nowych standardów, mechanizmów monitorowania i oceny działalności ekonomicznej i finansowej spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz inicjowanie współpracy pomiędzy podmiotami z udziałem Skarbu Państwa, w celu wykorzystania potencjału ich aktywów i uzyskania efektu synergii.

Z racji tego, iż bezpośredni nadzór nad działalnością spółek z udziałem Skarbu Państwa w imieniu Ministra sprawują jego przedstawiciele w radach nadzorczych, w polityce nadzoru właścicielskiego szczególną uwagę poświęca się zagadnieniom profesjonalizacji nadzoru, rozumianym z jednej strony jako nieustanny proces podnoszenia kwalifikacji i kompetencji reprezentantów Skarbu Państwa w organach nadzoru, z drugiej zaś jako wsparcie udzielane im przez Ministerstwo.

W zakresie ładu korporacyjnego w Ministerstwie Skarbu Państwa stosowane są „Zasady nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa”. Powyższy dokument kompleksowo reguluje zasady, tryb oraz narzędzia wykonywania nadzoru. Warto w tym miejscu również wspomnieć, iż podejmowane w Ministerstwie Skarbu Państwa działania pozostają w pełnej zgodności z dyrektywami zawartymi w „Wytycznych OECD dotyczących nadzoru korporacyjnego w przedsiębiorstwach publicznych”.

Wybrane akty prawne stanowiące podstawę do prawidłowego funkcjonowania kodeksowych organów spółek prawa handlowego w spółkach z udziałem Skarbu Państwa

  1. ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz.1030 j.t., z późn. zm.),
  2. ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2013 r., poz. 330 j.t., z późn. zm.),
  3. ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 roku o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 154),
  4. ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2016 r. poz. 981),
  5. ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 254 j.t., z późn.zm.),
  6. ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz.U. z 2006 r., nr 216, poz. 1584 j.t., z późn. zm.),
  7. ustawa z dnia 1 grudnia 1995 r. o wpłatach z zysku przez jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995 r., nr 154, poz. 792, z późn. zm.),
  8. ustawa z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców (Dz.U. z 2006 r., nr 191, poz. 1411, z późn. zm.),
  9. rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi oraz trybu ich przyznawania (Dz.U. z 2003 r., nr 14, poz. 139),
  10. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie określenia sposobu i trybu organizowania przetargu na sprzedaż składników aktywów Aktywa Ogół środków gospodarczych i składników majątkowych, którymi jednostka dysponuje w danym czasie, posiadających określoną wartość pieniężną. trwałych przez spółkę powstałą w wyniku komercjalizacji (Dz.U. z 2007 r., nr 27, poz. 177, z późn. zm.),
  11. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 2003 r. w sprawie przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko członka zarządu w niektórych spółkach handlowych (Dz.U. z 2003 r., nr 55, poz. 476 z późn. zm.).

Zestawienie dokumentów zawierających obowiązki nakładane przez Ministra Skarbu Państwa na zarządy i rady nadzorcze spółek z udziałem Skarbu Państwa

  1. Zasady nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa przyjęte zarządzeniem nr 3 Ministra Skarbu Państwa z dnia 28 stycznia 2013 r., zmienione zarządzeniem nr 6 Ministra Skarbu Państwa z dnia 7 marca 2013 r. oraz zarządzeniem nr 24 Ministra Skarbu Państwa z dnia 24 czerwca 2013 r.
    1. wskazówki Ministerstwa Skarbu Państwa dotyczące wykonywania czynności przez radę nadzorczą jednoosobowej spółki Skarbu Państwa oraz spółki z większościowym udziałem Skarbu Państwa,
    2. wskazówki Ministerstwa Skarbu Państwa dotyczące wykonywania praw i obowiązków przez pełnomocnika wspólnika w jednoosobowych spółkach Skarbu Państwa,
    3. wytyczne dla JSSP i spółek z większościowym udziałem SP sporządzających sprawozdanie finansowe za dany rok obrotowy,
    4. wskazówki Ministerstwa Skarbu Państwa dla członków rad nadzorczych – reprezentantów Skarbu Państwa, w radach nadzorczych spółek z mniejszościowym udziałem Skarbu Państwa.

      Dokumenty do pobrania: Zarządzenia, wskazówki, wytyczne
  2. rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu przyznawania nagrody rocznej osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi oraz wzoru wniosku o przyznanie nagrody rocznej (Dz.U. z 2001 r., nr 22, poz. 259, z późn. zm.),
  3. zarządzenie nr 34 Ministra Skarbu Państwa z dnia 29 września 2008 r. w sprawie zasad i trybu wyboru biegłych rewidentów do badania sprawozdań finansowych spółek z udziałem Skarbu Państwa zmienione zarządzeniem nr 29 Ministra Skarbu Państwa z dnia 23 lipca 2009 r. oraz zarządzeniem nr 26 Ministra Skarbu Państwa z dn. 5 lipca 2016 r,
  4. zarządzenie nr 17 Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie zasad i sposobu prowadzenia bazy informacji o podmiotach nadzorowanych przez Ministra Skarbu Państwa oraz w sprawie wzorów ankiet.

Mając na względzie specyfikę nadzorowanych podmiotów, poszczególne komórki organizacyjne MSP mogą występować do organów spółek z udziałem Skarbu Państwa z prośbą o cykliczne przesyłanie dodatkowych informacji pozwalających na bardziej efektywne wykonywanie nadzoru właścicielskiego.

Szczegółowe informacje w tym zakresie należy uzyskać w departamencie nadzorującym dany podmiot (zobacz Struktura organizacyjna).

Medatdane

Opublikowane przez: Justyna Kania
Autor: Małgorzata Dec-Kruczkowska
Ostatnia zmiana: 30.06.2015 , 04.08.2016 Piotr Krupa
do góry